Tanınmış tikinti şirkətlərindən olan “Avant Qrup” MTK-nın “Avant Park” layihəsindən mənzil alan sakinlərin “ƏDV qalmaqalı” davam edir.

Dövlətin vətəndaşa tanıdığı ƏDV güzəştindən (30% geri qaytarılma) məhrum olunan yüzlərlə sakin artıq vergini deyil, “Avant Qrup” MTK-nı məhkəməyə verməyə hazırlaşır. Sakinlər iddia edir ki, onlar “Avant Qrup” MTK-nın sabiq hüquqşünası Araz Mahmudovun XəzərNews.az-a açıqlamasından sonra anlayıblar ki, “qaytarılmayan ƏDV-lər” problemi düşünülmüş bir “oyun”un – MTK-Vergi sövdələşməsi nəticəsində yaranıb.

Hüquqi “məsləhət”, yoxsa maliyyə tələsi?

Sakinlərin iddiasına görə, problemin kökündə “Avant Qrup”un rəhbərliyi və “Avant Park”da satış işlərini həyata keçirən əməkdaşlar dayanır. Belə ki, hələ 2022-ci ilin aprelindən sonra müxtəlif vaxtlarda mənzil alan vətəndaşlar Prezidentin 25 may 2025-ci il tarixli Sərəncamından sonra ƏDV-nin geri qaytarılması üçün xüsusi depozit hesabı açmaq və ödənişi bu qaydada həyata keçirmək istəyiblər. Lakin MTK onları bu qanuni addımdan çəkindirmək üçün qeyri-qanuni arqumentlərdən istifadə edib.

Zərərçəkmiş sakinlərin sözlərinə görə, MTK rəsmiləri onlara israrla bildirib ki, depozit hesabı açsalar, gələcəkdə “problem yaşayacaqlar” və ya “borclu çıxacaqlar”. Hətta sakinlərə, “MTK indiyə qədər vergilərinizi ödəyib, necə olacaq?” kimi əsassız suallarla manipulyasiya edilərək, ödənişlərin birbaşa şirkətin ümumi hesabına köçürülməsi təlqin olunub. Nəticədə yüzlərlə vətəndaş pulu şirkət tərəfindən verilən tək hesaba köçürüb, beləliklə MTK öz maliyyə axınını təmin edib, lakin sonda sakinlər dövlətdən alacağı vəsaitdən (ƏDV-dən) məhrum olub.

Məsuliyyəti “vergi”nin üzərinə atmaq taktikası

Sakinlərin iddiasına görə, onlara bu barədə informasiya verənlərdən biri də “Avant Qrup”un sabiq hüquqşünası Araz Mahmudov olub. Belə ki, A.Mahmudov həm şirkətdə çalışdığı dövrdə, həm də sonradan vəkil kimi fəaliyyət göstərdiyi vaxtlarda eyni ssenarini təkrarlayıb: “Avant”ın günahı yoxdur, məsələ Vergi Xidmətindədir”. Etiraf edək ki, əgər sakinlərin iddiaları doğrudursa, bu yanaşma, əslində, MTK-nın prosesdən “quru çıxması” üçün hazırlanmış mükəmməl müdafiə strategiyası olub. A.Mahmudov isə saytımıza açıqlamasında isə deyir: “Mən orada heç kimi yönləndirə bilmərəm, mən vəkiləm, maliyyəçi deyiləm”.

Hüquqşünasın “MTK vergi orqanının təlimatı ilə ödənişi öz hesabına qəbul edib, vergi deyib ki, problem deyil, satışınızı edin” ifadəsi isə daha dərin bir problemin – MTK ilə vergi orqanı arasında şifahi razılaşmaların və “gizli sövdələşmə”nin mövcudluğunu ehtimal etməyə əsas verir. Görünən odur ki, şirkət satışını edərək pulunu qazanmaq istəyib, vətəndaşın gələcəkdə qarşılaşacağı hüquqi sıxıntı isə onları maraqlandırmayıb. Normal ölkələrdə bu cür hallar və faktlar cinayət məsuliyyəti yaradır.

A.Mahmudovun açıqlamasındakı ən diqqətçəkən məqam isə məsuliyyətin tamamilə dövlət qurumunun üzərinə atılmasıdır. O israrla bildirir ki, cavabdeh qurum vergi orqanıdır və buna görə də “Avant Qrup”a qarşı qaldırılan iddialar məhkəmələr tərəfindən rədd edilir. “MTK sadəcə satıcı rolundadır” kimi arqumentlər isə əslində tikinti maqnatlarının vətəndaşa münasibətini ortaya qoyur və sakinləri yayındırır. Yəni, “biz pulumuzu aldıq, gerisi sakinlərlə dövlət arasındakı problemdir”. Halbuki, müştərini yanlış istiqamətləndirən, ona depozit hesabı açmağa mane olan, tək hesab verən məhz “Avant Qrup” MTK olub. Sonradan sakinlər çarəsiz qalıb “nə edək?” soruşanda isə “artıq hesabı ayırmağın mənası yoxdur, davam edin, işiniz məhkəməyə gedəcək” cavabını almaları, onların necə bir dalana yönləndirildiyini göstərir.

İtirilən pullar, qazanılan əsəb…

Beləliklə, vətəndaşların illərlə topladığı vəsaitin ƏDV-si havada qalıb. Ortada olan mənzərə budur: “Avant Qrup” MTK mənzillərini satıb, vəsaitini əldə edib. Şirkətin sabiq hüquqşünası isə prosesi “vergi orqanının təlimatı” adı altında ört-basdır edir. Lakin onu da unudur ki, alıcıdan alınmış ƏDV-nin düzgün uçotu, vaxtında bəyan edilməsi və ƏDV depozit hesabına yönləndirilməsi satıcının – yəni vergi ödəyicisi olan MTK-nın birbaşa öhdəliyidir. Bu öhdəliyin yerinə yetirilməməsi nəticəsində yaranmış hüquqi və maliyyə risklərinin alıcıların üzərinə ötürülməsi qanuna ziddir. Aldadılan, yanlış məlumatlandırılan və nəticədə maddi zərər görən isə yüzlərlə sakindir. İndi onlar haqlı olaraq sual edirlər: “Əgər bu bir “texniki problem” idisə, niyə bizə israrla depozit hesabı verilmədi?”. Bu sualın cavabı, çox güman ki, MTK-nın maliyyə hesabatlarında gizlənir.

Məsələ artıq hüquqi çərçivədən çıxaraq vətəndaşın etibarından sui-istifadə müstəvisinə keçib. Aidiyyəti qurumların bu “sövdələşmə” iddialarını dərindən araşdırmasına ehtiyac var.

Qeyd edək ki, hazırda “Avant Qrup” MTK-nın “Avant Park” layihəsindən mənzil alan sakinlərin “ƏDV məsələsi” ilə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına və məhkəməyə təqdim edilməsi üçün müstəqil iqtisadçıların, istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğul olan vətəndaş cəmiyyətləri institutlarının rəyləri toplanılır./bakupost.az